Sên xe máy bị chùng nhẹ thì bạn vẫn có thể đi chậm tới tiệm gần nhất để tăng sên; còn nếu sên đã tuột khỏi nhông, võng xuống thấy rõ hoặc quất vào gắp sau liên tục thì phải dừng ngay. Sên tuột có thể kẹt vào bánh sau và làm khóa bánh. Bài này dành cho xe số và xe côn tay dẫn động bằng sên; xe tay ga dùng dây curoa nên không có sên để chùng.
Dấu hiệu sên đang chùng
Mục lục10
- Tiếng lạch cạch, lách cách ở phía sau, rõ nhất khi tăng ga, nhả ga hoặc qua gờ giảm tốc.
- Xe giật cục khi vừa lên ga hoặc vừa nhả ga.
- Sên võng xuống thấy rõ ở nhánh dưới, hoặc đập vào hộp chắn sên, gắp sau.
- Vết cọ mới trên gắp sau hoặc hộp chắn sên.
Dừng ngay hay đi chậm tới tiệm?
| Tình trạng | Rủi ro | Nên làm |
|---|---|---|
| Sên tuột khỏi nhông hoặc kẹt, bánh sau khó quay | Khóa bánh sau, hỏng vỏ máy | 🔴 Dừng ngay, không nổ máy cố chạy, gọi thợ hoặc chủ xe |
| Sên võng nhiều, quất vào gắp liên tục | Có thể tuột bất cứ lúc nào | 🔴 Không đi tiếp đường dài; dắt hoặc đi thật chậm đoạn ngắn tới tiệm |
| Sên hơi chùng, kêu lạch cạch khi qua gờ | Mòn nhanh, giật xe | 🟠 Đi chậm, lên xuống ga êm, tăng sên ở tiệm gần nhất |
| Sên khô, rỉ, kêu rít | Mòn sên và nhông dĩa | 🟠 Vệ sinh, tra dầu; xem bảo dưỡng sên khi đi phượt |
| Chỗ chùng chỗ căng khi quay bánh | Mắt sên bị kẹt cứng, sên đã mòn | 🟠 Cho thợ kiểm tra; có thể phải thay chứ không chỉ tăng |
Cách kiểm tra độ chùng của sên
Sách hướng dẫn của Honda cho một mẫu mô tô dẫn động bằng sên mô tả cách kiểm tra như sau, và bạn có thể áp dụng cùng trình tự cho xe số:
- Về số N, tắt máy, dựng xe trên nền phẳng và chắc.
- Đẩy nhánh sên phía dưới lên xuống ở điểm giữa hai nhông để xem độ chùng.
- Quay bánh và kiểm tra ở vài điểm khác nhau; nếu độ chùng không đều, có thể một số mắt sên đã bị kẹt và cần được thợ xem.
Độ chùng cho phép khác nhau theo từng mẫu xe, nên hãy xem sách hướng dẫn hoặc tem dán trên gắp sau thay vì dùng một con số chung. Sách của Honda cũng ghi rõ không chạy xe khi độ chùng vượt quá giới hạn của mẫu xe đó. Tuyệt đối không đưa tay vào sên khi máy đang nổ hoặc bánh đang quay.
Sên tuột giữa đường thì làm gì?
- Nhả ga, bóp côn (nếu có) và tấp vào lề; tránh phanh gấp nếu bánh sau còn lăn bình thường.
- Tắt máy rồi mới xem sên.
- Nhìn xem sên có đứt, kẹt giữa nhông và vỏ máy hay không. Nếu kẹt, đừng cố giật ra hay nổ máy.
- Gọi thợ hoặc chủ xe. Sên đã tuột một lần thường sẽ tuột lại nếu chưa được tăng và kiểm tra nhông dĩa.
Nếu bạn đi xe thuê
Tăng sên cần dụng cụ và phải chỉnh đều hai bên để bánh sau không bị lệch, nên hãy để thợ làm và báo chủ xe trước khi thay sên hay nhông dĩa. Nếu sên kêu lạ mà bạn chưa rõ nguyên nhân, xem thêm xe máy có tiếng kêu lạ: tiếng nào phải dừng ngay. Trước chuyến đi dài, bạn có thể nhờ Mr Tú – Thuê xe máy Phố Cổ kiểm tra sên và chỉ cách xem độ chùng trên đúng chiếc xe bạn nhận.
Câu hỏi thường gặp
Sên chùng có đi tiếp được không?
Chùng nhẹ thì đi chậm tới tiệm gần nhất được. Nếu sên võng thấy rõ, quất vào gắp hoặc đã tuột một lần thì không nên đi tiếp đường dài.
Vì sao sên nhanh bị chùng?
Thường do sên và nhông dĩa đã mòn, thiếu bôi trơn, hoặc xe chở nặng trên đường xấu trong thời gian dài. Sên phải tăng liên tục là dấu hiệu nên thay.
Tôi có tự tăng sên được không?
Về kỹ thuật thì được nếu có dụng cụ và biết cách cân hai bên, nhưng với xe thuê nên để thợ làm và báo chủ xe. Chỉnh lệch có thể làm sên và lốp mòn nhanh hơn.
Xe tay ga có bị chùng sên không?
Không. Xe tay ga truyền động bằng dây curoa. Nếu xe ga kêu rít hoặc ì khi tăng tốc, nguyên nhân thường nằm ở dây curoa hoặc bộ nồi.
Bình luận