Nên dùng khi bạn chạy nhiều giờ ở tốc độ từ khoảng 65 km/h trở lên; đi trong phố ở tốc độ thấp thì gần như không cần. Theo Viện Nghiên cứu Âm thanh và Rung động (ISVR, Đại học Southampton), từ khoảng 65 km/h tiếng gió quanh mũ đã lớn hơn tiếng của chính chiếc xe. Loại nút phù hợp với giao thông nhiều còi ở Việt Nam là nút lọc âm, không phải loại bịt kín hoàn toàn.
Tiếng gió trong mũ bảo hiểm ồn đến mức nào
Mục lục14
Trong các phép đo trên đường của ISVR, mức ồn tại tai người lái dưới mũ bảo hiểm nằm trong khoảng 78–90 dB(A) ở 48 km/h và lên tới 114–116 dB(A) ở 193 km/h, tùy mũ, xe và kính chắn gió. Hai chiếc mũ khác nhau đo ở cùng tốc độ trên cùng một xe có thể chênh nhau 7–10 dB.
Với người thuê xe số hoặc xe tay ga, điều đó có nghĩa là:
- Trong phố, 30–40 km/h: tiếng ồn chủ yếu là động cơ và còi xe xung quanh, không phải gió. Nút tai không giúp được nhiều.
- Quốc lộ, 60–80 km/h trong nhiều giờ: gió trở thành nguồn ồn chính và kéo dài suốt chặng. Đây là lúc nút tai có ích.
ISVR khuyên người đi mô tô cân nhắc đeo nút tai dưới mũ, nhất là khi sau chuyến đi thấy tai ù hoặc nghe như bị bít. Bài này không đưa ra lời khuyên y khoa; nếu bạn có vấn đề về thính lực, hãy hỏi bác sĩ.
Nút xốp, silicon, nút lọc âm và nút đúc theo tai
| Loại | Đặc điểm | Hợp với |
|---|---|---|
| Nút xốp | Rẻ, giảm ồn mạnh nhất, dùng một lần; phải vo nhỏ và đặt đúng cách mới có tác dụng | Chặng quốc lộ dài, ít cần nghe xung quanh |
| Nút silicon có vành | Dùng lại được, dễ đeo và tháo, rửa được | Đi nhiều ngày |
| Nút lọc âm | Có lõi lọc: giảm ồn vừa phải, vẫn nghe được còi và giọng nói | Giao thông hỗn hợp, nhiều còi |
| Nút đúc theo tai | Làm riêng theo khuôn tai, vừa khít, giá cao | Người đi xe thường xuyên |
Khi mua, tìm dấu CE, tiêu chuẩn EN 352-2 và chỉ số giảm ồn SNR in trên bao bì. Phần đuôi nút không nên nhô ra khỏi tai, nếu không đệm mũ sẽ đẩy lệch nút khi bạn đội mũ.
Còn nghe được còi và xe xung quanh không
Có. Nút tai làm mọi âm thanh nhỏ đi chứ không tắt hẳn; còi xe và còi ưu tiên vốn rất to nên vẫn nghe thấy. Trong thử nghiệm hầm gió của ISVR, nút xốp đeo dưới mũ đưa mức ồn tại tai xuống còn khoảng 74 dB(A) ở luồng gió 22 m/s trong trường hợp tốt nhất.
Một điều cần biết: ISVR lưu ý rằng khi tiếng ồn giảm, bạn có thể cảm thấy mình đang chạy chậm hơn thực tế. Hãy nhìn đồng hồ tốc độ thường xuyên hơn cho đến khi quen.
Dùng nút tai trong giao thông nhiều còi
Ở Việt Nam, còi là cách các xe báo “tôi đang ở đây”. Vì vậy:
- Chọn nút lọc âm mức giảm vừa phải thay vì nút xốp giảm tối đa.
- Tháo nút khi vào thành phố; chỉ đeo trên các chặng quốc lộ.
- Nhìn gương nhiều hơn thường lệ — đừng chỉ dựa vào tai.
Quy định về tai nghe và nút bịt tai
Tai nghe và nút bịt tai là hai thứ khác nhau trước pháp luật:
- Việt Nam: luật cấm người lái xe máy dùng thiết bị âm thanh, trừ thiết bị trợ thính. Nút bịt tai thụ động không phát ra âm thanh; chúng tôi không tìm thấy quy định nào nói riêng về loại nút này.
- Pháp: từ 1/7/2015, điều R412-6-1 cấm người lái đeo ở tai bất kỳ thiết bị nào có thể phát ra âm thanh (vi phạm loại 4, mức phạt cố định 135 €). Quy định này nhắm vào thiết bị phát âm thanh.
- Tây Ban Nha: tai nghe bị cấm (200 € và 3 điểm). Nút bịt tai không được nêu rõ trong quy định; báo chí chuyên ngành gọi đây là “khoảng trống pháp lý” và cảnh báo vẫn có thể bị phạt nếu nút làm bạn không nghe được xung quanh.
- Đức: § 23 StVO yêu cầu người lái bảo đảm thính giác không bị cản trở; Viện An toàn Xe hai bánh (ifz) khuyên dùng loại bảo vệ tai vẫn cho phép nghe tín hiệu cảnh báo.
Nếu bạn muốn nói chuyện hoặc nghe dẫn đường, đó là chuyện của tai nghe gắn mũ bảo hiểm, không phải nút bịt tai.
Vệ sinh khi đi nhiều ngày
- Rửa tay trước khi đeo; tay dính dầu xích hoặc bụi đường sẽ đưa thẳng vào ống tai.
- Nút dùng lại: rửa bằng nước và xà phòng dịu mỗi tối, để khô rồi cất vào hộp.
- Nút xốp: thay khi bẩn hoặc không còn nở lại như cũ; mang dư vài đôi.
- Không dùng chung nút tai với người khác.
Lót mũ cũng tiếp xúc với tai và má; xem thêm bài vệ sinh mũ bảo hiểm dùng chung.
Mũ 3/4 trên xe tay ga
Mũ nửa đầu và mũ 3/4 không có phần cằm và thường không ôm kín quanh tai, nên gió lùa trực tiếp vào vùng tai. Bù lại, xe tay ga thường chạy chậm hơn. Kết luận thực tế: đi trong thành phố không cần nút tai; ngày nào chạy quốc lộ vài giờ liền thì nên mang theo một đôi nút lọc âm.
Trước chuyến đi, hãy hỏi Mr Tú – Thuê xe máy Phố Cổ xem xe thuê đã kèm theo những gì (loại mũ bảo hiểm, có kính hay không) để bạn chỉ cần chuẩn bị phần còn thiếu.
Câu hỏi thường gặp
Đeo nút bịt tai có còn nghe được còi xe không?
Có. Nút tai làm âm thanh nhỏ đi chứ không tắt hẳn; nút lọc âm giữ lại tiếng còi và giọng nói rõ hơn nút xốp.
Đi xe máy ở tốc độ nào thì nên đeo nút tai?
Theo ISVR, từ khoảng 65 km/h tiếng gió đã lớn hơn tiếng xe. Nút tai có ích nhất khi chạy ở tốc độ đó trong nhiều giờ.
Nút bịt tai có bị coi là tai nghe không?
Nút thụ động không phát ra âm thanh nên khác với tai nghe. Ở Việt Nam chúng tôi không tìm thấy quy định riêng về nút bịt tai; ở Tây Ban Nha vấn đề này chưa rõ ràng.
Nút xốp hay nút lọc âm tốt hơn?
Nút xốp giảm ồn mạnh và rẻ; nút lọc âm giảm vừa phải và giữ được âm thanh cần nghe. Ở nơi dùng còi nhiều, nút lọc âm phù hợp hơn.
Đi xe tay ga trong phố có cần nút tai không?
Gần như không. Ở 30–40 km/h tiếng gió chưa phải nguồn ồn chính.
Đeo nút tai có làm chạy nhanh hơn mà không biết?
Có thể. ISVR lưu ý rằng khi ồn giảm bạn dễ cảm thấy xe chạy chậm hơn, nên hãy xem đồng hồ tốc độ thường xuyên.
Bình luận