Không. Đã uống rượu bia thì không đi xe máy: Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 nghiêm cấm điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn (khoản 2 Điều 9). Luật không đặt mức “uống ít thì được”, nên cách an toàn duy nhất là nồng độ cồn bằng 0 khi cầm lái. Bài này giải thích quy định, lý do theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và cách xử lý thực tế khi đi chơi, đi phượt.
Luật nói gì về nồng độ cồn?
Mục lục11
Khoản 2 Điều 9 Luật 36/2024 xếp việc “điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn” vào nhóm hành vi bị nghiêm cấm. Một số điểm cần hiểu đúng:
- Không có ngưỡng cho phép. Có nồng độ cồn trong máu hoặc hơi thở là đã thuộc hành vi bị cấm.
- Áp dụng cho người điều khiển phương tiện, không riêng ô tô: xe máy, xe điện hay xe đạp đều là phương tiện tham gia giao thông.
- Mức phạt do nghị định quy định và được chia theo mức nồng độ; bài này không liệt kê số tiền vì có thể thay đổi. Điều không đổi là: có cồn thì không lái.
Vì sao “một ly cũng không”?
Theo WHO, khi lái xe sau khi uống rượu bia, nguy cơ tai nạn bắt đầu tăng ngay từ nồng độ cồn trong máu ở mức thấp và tăng mạnh khi đạt từ 0,04 g/dl trở lên. Với xe máy, rủi ro còn rõ hơn vì:
- Xe hai bánh cần giữ thăng bằng liên tục, nhất là khi chạy chậm, dừng đỗ hay đi qua ổ gà.
- Phản xạ phanh, đánh lái chậm lại trong khi giao thông Hà Nội đòi hỏi phản ứng nhanh.
- Người đã uống thường tự tin hơn thực tế, dễ chạy nhanh và bám sát xe khác.
Sáng hôm sau có còn cồn không?
Có thể còn. Cơ thể đào thải cồn dần theo thời gian, nên nếu uống nhiều và khuya, hơi thở buổi sáng vẫn có thể còn nồng độ cồn. Cà phê, tắm nước lạnh hay ngủ một giấc ngắn không làm cồn biến mất nhanh hơn. Nếu đêm trước đã uống nhiều, hãy lùi giờ xuất phát hoặc đổi kế hoạch của ngày đó.
Những tình huống dễ vi phạm khi đi chơi, đi phượt
| Tình huống | Rủi ro | Nên làm |
|---|---|---|
| Bia hơi phố cổ buổi chiều rồi đi tiếp | “Chỉ một cốc” vẫn là có nồng độ cồn | Gửi xe lại, đi bộ hoặc gọi xe công nghệ |
| Tiệc tối, liên hoan cùng bạn | Về khuya, trời tối, đã mệt | Quyết định cách về trước khi uống |
| Được mời rượu ở bản trên cung đường phượt | Đường đèo, cần tỉnh táo tối đa | Từ chối lịch sự hoặc chỉ nhận khi đã dừng đi trong ngày |
| Uống vào bữa trưa giữa chặng | Phần đường buổi chiều vẫn còn cồn | Chỉ uống khi đã kết thúc chặng của ngày |
Đã lỡ uống: về nhà thế nào cho an toàn?
- Để xe lại ở bãi gửi xe có người trông hoặc nơi đỗ an toàn, khóa xe cẩn thận.
- Về bằng taxi, xe công nghệ hoặc nhờ người không uống chở về.
- Khi đi nhóm, chọn trước một người không uống để lái.
- Quay lại lấy xe vào hôm sau, khi chắc chắn đã tỉnh táo.
Nếu phải ra về khi trời tối dù không uống, các lưu ý về đèn, tốc độ và quan sát có trong bài lái xe máy ban đêm.
Xe thuê, bảo hiểm và trách nhiệm
Khi thuê xe, bạn là người chịu trách nhiệm về cách điều khiển xe. Nhiều hợp đồng bảo hiểm du lịch có điều khoản loại trừ liên quan đến rượu bia, nên hãy đọc kỹ hợp đồng của mình; bài bảo hiểm du lịch khi đi xe máy gợi ý các điểm cần kiểm tra.
Nếu chứng kiến hoặc gặp va chạm, các bước xử lý tại chỗ được hướng dẫn trong bài gặp tai nạn giao thông trên đường.
Câu hỏi thường gặp
Uống một lon bia rồi đi xe máy có vi phạm không?
Luật cấm điều khiển phương tiện khi trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn, không có mức “uống ít được phép”. Một lon bia vẫn có thể khiến bạn vi phạm.
Quy định có áp dụng cho xe điện, xe đạp không?
Có. Khoản 2 Điều 9 nói đến việc điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ nói chung.
Người ngồi sau có bị cấm uống không?
Quy định này nhắm vào người điều khiển phương tiện. Tuy vậy, người ngồi sau say xỉn vẫn khiến xe khó giữ thăng bằng.
Uống xong bao lâu thì được lái?
Không có con số chung cho mọi người. Nếu đã uống, hãy để xe lại và chỉ lái khi chắc chắn cơ thể đã hết cồn, thường là sang hôm sau.
Nguồn: Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, khoản 2 Điều 9, theo Tạp chí Luật sư Việt Nam; WHO, Road traffic injuries fact sheet. Bài không nêu mức phạt vì có thể thay đổi theo nghị định.
Bình luận