Miếng xốp ở lưng áo giáp rất có thể chỉ là vật chèn chỗ. Tài liệu hướng dẫn của TÜV|DEKRA nói thẳng về loại đệm này: „Solche Einsätze entfalten keinerlei zusätzliche Schutzwirkung“ — những miếng chèn như vậy không tạo ra bất kỳ tác dụng bảo vệ nào. Trước khi chọn giáp lưng, hãy kiểm xem chiếc áo bạn đang có thực sự có gì ở đó.
Giáp lưng bảo vệ được gì và không bảo vệ được gì
Mục lục15
Giáp lưng được thử theo EN 1621-2, tức là nó được đo về khả năng giảm lực của một cú va đập tập trung vào lưng — kiểu đập lưng xuống mặt đường, vào gờ vỉa hè hay vào một vật cứng.
Những gì nó không làm, cũng cần nói rõ:
- Không chống mài mòn. Đó là việc của lớp vải bên ngoài, xếp theo chuẩn khác.
- Không cố định cột sống. Nó giảm lực, không phải nẹp chỉnh hình.
- Không bù cho tốc độ. Phép thử dùng một mức năng lượng va đập cố định, không phải mọi tình huống.
Tấm lót trong áo, giáp đeo quai hay dạng vest
Đây là lựa chọn quan trọng nhất, và có câu trả lời từ cơ quan kiểm định. Tài liệu TÜV|DEKRA viết: „Ein separater Rückenprotektor in Form einer Weste bietet in der Regel einen besseren Schutz als ein in die Motorradjacke integrierter Protektor“ — giáp lưng rời dạng vest thông thường bảo vệ tốt hơn tấm lắp sẵn trong áo.
Lý do không phải vì vật liệu tốt hơn, mà vì vị trí:
- Nằm sát cơ thể hơn, nên khi ngã ít bị xê dịch khỏi chỗ cần che.
- Thường dài xuống sâu hơn về phía xương cụt. Tài liệu ghi rõ tấm rời hay vươn xuống hướng Steißbein xa hơn tấm tích hợp.
Ba dạng phổ biến:
| Dạng | Ưu | Nhược |
|---|---|---|
| Tấm lót trong túi áo | Không phải mang thêm món nào | Dễ xê dịch nếu áo rộng; thường ngắn hơn |
| Giáp đeo quai (vai + bụng) | Dùng được với mọi áo, kể cả áo thường | Quai có thể cọ xát khi đổ mồ hôi |
| Vest có giáp | Giữ vị trí tốt nhất; thường kèm giáp vai/khuỷu | Thêm một lớp vải trên người |
Với người thuê xe, dạng rời còn có một ưu điểm thực dụng: nó không phụ thuộc vào chiếc áo nào, nên có thể mang theo hành lý và mặc với áo thun bình thường trong thời tiết nóng.
Level 1, level 2 và ký hiệu CB/FB/LB
Trên nhãn giáp lưng có hai thông số độc lập, cần đọc cùng lúc:
- Mức bảo vệ — level 1 hoặc level 2; level 2 hấp thụ nhiều năng lượng hơn.
- Phạm vi che — FB toàn bộ lưng, CB phần lưng giữa, LB chỉ vùng thắt lưng.
Tài liệu TÜV|DEKRA khuyến nghị dùng loại che toàn bộ lưng (FB) trong huấn luyện người mới lái. Đó là một điểm tham chiếu đáng chú ý: với người ít kinh nghiệm, phạm vi che được coi trọng hơn là nâng level.
Chi tiết ngưỡng lực của từng level nằm trong bài về giáp CE level 1 và level 2.
Chọn chiều dài theo eo – vai
Nguyên tắc cơ bản trong tài liệu rất ngắn: „Sie müssen passgenau sitzen“ — giáp phải vừa khít. Cụ thể khi thử:
- Ngồi đúng tư thế lái khi đo, không đứng thẳng. Lưng cong khi ngồi trên xe, và tấm giáp bị đẩy lên.
- Mép trên không được đẩy vào gáy khi cúi đầu. Nếu bị cấn, tấm quá dài hoặc đeo quá cao.
- Mép dưới nên phủ qua vùng thắt lưng, không để hở khoảng giữa mép giáp và thắt lưng quần khi ngồi.
- Lắc người thử. Nếu tấm trượt sang bên được một đoạn, quai còn lỏng.
Tài liệu cũng lưu ý rằng một chiếc áo ôm sát giúp giáp không bị phất và xê dịch, nhờ đó nằm đúng vị trí khi ngã — điều này áp dụng cho cả tấm trong áo lẫn vest.
Đeo giáp lưng khi trời nóng ẩm
Đây là lý do thật sự khiến nhiều người bỏ giáp lưng ở Việt Nam: nó nằm áp vào phần lưng — chính là vùng thoát nhiệt chính của cơ thể khi ngồi trên xe.
Mấy cách làm thực tế:
- Mặc trực tiếp trên áo thun mỏng hút ẩm, không mặc lồng trong áo dày.
- Nới quai bụng khi dừng lâu thay vì tháo hẳn ra — tháo ra thì rất dễ quên đeo lại.
- Phơi khô sau mỗi ngày. Lớp vải lót ẩm mồ hôi qua đêm trong khí hậu này rất dễ sinh mùi.
Mẫu thoáng khí và áo lưới
Nhiều tấm giáp lưng có rãnh hoặc lỗ thoát khí và lớp đệm lưới ở mặt tiếp xúc. Chúng không biến tấm giáp thành mát mẻ, nhưng giảm được phần hơi ẩm đọng lại.
Một lưu ý dễ bị bỏ qua: mặc vest có giáp bên trong một chiếc áo lưới là cách kết hợp hợp lý ở khí hậu này — áo lưới lo phần thông gió và chống mài mòn ở mức của nó, còn vest lo phần va đập và giữ giáp đúng chỗ.
Giáp lưng hay áo túi khí
Tài liệu TÜV|DEKRA nói rằng tùy theo thiết kế, áo hoặc vest túi khí có thể thay thế giáp lưng. Cụm từ „tùy theo thiết kế” ở đây không phải câu chữ cho đủ: nghiên cứu độc lập đã cho thấy thời gian túi khí kịp bật khác nhau rất nhiều giữa các mẫu, đặc biệt trong va chạm với ô tô nơi thời gian cực ngắn.
Cách đọc hợp lý:
- Giáp lưng cứng luôn ở đó, không phụ thuộc cảm biến hay thời gian bật.
- Áo túi khí che diện rộng hơn khi nó bật đúng lúc.
- Một số mẫu túi khí được thiết kế để mặc cùng giáp lưng chứ không thay nó.
Chi tiết về thời gian bật và dữ liệu thử nghiệm nằm trong bài về áo túi khí xe máy.
Nếu chỉ thuê xe vài ngày trong phố, giáp lưng không phải món đầu tiên nên mua — thứ tự hợp lý vẫn là mũ đạt chuẩn, giày kín, găng tay, rồi mới đến giáp thân. Trước chuyến đi, hãy hỏi Mr Tú – Thuê xe máy Phố Cổ xem xe thuê đã kèm theo những gì để bạn chỉ cần chuẩn bị phần còn thiếu.
Câu hỏi thường gặp
Áo có sẵn tấm ở lưng thì đủ chưa?
Chỉ đủ nếu tấm đó có nhãn EN 1621-2. Tài liệu TÜV|DEKRA nói rõ miếng chèn chỗ không tạo ra tác dụng bảo vệ nào. Hãy rút ra và đọc nhãn.
Vest có thực sự tốt hơn tấm trong áo không?
Theo tài liệu TÜV|DEKRA thì thông thường là có, vì nó nằm sát cơ thể hơn, ít xê dịch khi ngã và thường dài xuống sâu hơn về phía xương cụt.
Nên chọn FB level 1 hay CB level 2?
Hai thông số khác nhau. Tài liệu TÜV|DEKRA khuyến nghị FB cho người mới lái, tức là ưu tiên phạm vi che trước khi nâng level.
Thuê xe vài ngày có cần mang giáp lưng không?
Không bắt buộc theo luật. Nếu bạn đã có sẵn một tấm dạng vest, nó gọn và dùng được với áo thun, nên mang theo khá dễ.
Đeo giáp lưng có nóng lắm không?
Có, vì nó chặn đúng vùng thoát nhiệt ở lưng. Mẫu có rãnh thông khí và đệm lưới đỡ hơn, nhưng không triệt tiêu được cảm giác nóng.
Áo túi khí thay được giáp lưng không?
Tùy thiết kế — đó là cách diễn đạt của chính tài liệu TÜV|DEKRA. Vì thời gian bật giữa các mẫu rất khác nhau, hãy xem hướng dẫn cụ thể của mẫu bạn dùng thay vì suy ra chung.
Giáp lưng có giúp tránh đau lưng khi đi đường dài không?
Đó không phải chức năng của nó. Nó được thử về khả năng giảm lực va đập, không phải làm nẹp đỡ lưng.
Đọc thêm: đai lưng hay bị nhầm với giáp lưng nhưng là món khác hẳn — xem đai lưng đi xe máy có cần không.
Bình luận