Khi nghe còi hụ hoặc thấy đèn nháy của xe cứu thương, cứu hỏa hay xe công an, phản xạ hoảng hốt như phanh gấp hay leo lên vỉa hè có thể gây tai nạn cho chính bạn và người xung quanh. Bài này dựa trên quy tắc 219 trong Highway Code của Vương quốc Anh trên GOV.UK và Motorcycle Operator Handbook 2024 của bang Utah (Mỹ). Khi đi ở Việt Nam, bạn vẫn cần tuân thủ quy định giao thông hiện hành tại chỗ.
Trả lời nhanh: gặp xe ưu tiên thì làm gì?
Mục lục12
- Nhìn và nghe: đèn nháy, còi hụ hoặc đèn pha nháy liên tục.
- Bình tĩnh: đừng hoảng, đừng đổi hướng đột ngột.
- Xem xe ưu tiên định đi đường nào, rồi tạo lối cho xe qua mà vẫn tuân thủ biển báo và đèn tín hiệu.
- Tấp vào lề và dừng khi cần, nhưng tránh dừng ngay trước đỉnh dốc, khúc cua hoặc đoạn đường hẹp.
- Không leo lề, không phanh gấp khi sắp tới ngã tư hay vòng xuyến.
Các tình huống thường gặp và cách xử lý
Bảng dưới tóm tắt từng tình huống theo hai nguồn trên:
| Tình huống | Cách xử lý | Nguồn |
|---|---|---|
| Xe ưu tiên đến từ phía sau trên đường thẳng | Giảm tốc, tấp sát mép đường và dừng nếu cần, chờ xe đi qua | Highway Code 219; sổ tay Utah |
| Đang tới gần ngã tư | Không phanh gấp vì xe phía sau có thể không nhìn thấy như bạn | Highway Code 219 |
| Đang ở khúc cua, đỉnh dốc hoặc đoạn hẹp | Tránh dừng tại đó; đi tiếp đến chỗ rộng hơn rồi mới tấp vào | Highway Code 219 |
| Đang dừng đèn đỏ hoặc kẹt xe | Tạo lối nếu làm được an toàn nhưng vẫn tuân thủ tín hiệu | Highway Code 219 |
| Chưa biết xe ưu tiên ở đâu | Nhìn gương, quan sát xung quanh rồi mới đổi hướng | Highway Code 219 |
Bình tĩnh, nhìn và nghe
Quy tắc 219 khuyên bạn luôn nhìn và nghe xe cứu thương, cứu hỏa, cảnh sát hoặc các xe khẩn cấp khác đang dùng đèn nháy, còi hụ hay nháy đèn pha. Khi xe đến gần, đừng hoảng. Hãy xem xét lộ trình của xe đó và hành động phù hợp để nó đi qua.
- Nhìn gương để biết xe đang tới từ hướng nào; xem đổi làn an toàn khi đi xe máy.
- Quan sát phía trước để tìm chỗ có thể tấp vào; xem kỹ năng quan sát khi lái xe máy.
- Đừng đổi hướng đột ngột khi chưa biết chắc xe ưu tiên sẽ đi phía nào.
Tấp vào lề và dừng khi cần
Theo quy tắc 219, nếu cần, hãy tấp vào lề đường và dừng lại, nhưng cố tránh dừng ngay trước đỉnh dốc, khúc cua hoặc đoạn đường hẹp. Sổ tay Utah nêu quy định tại bang này: khi xe ưu tiên dùng còi hoặc đèn tín hiệu tới gần, người lái phải nhường đường, di chuyển ngay vào sát mép phải của đường và dừng lại cho đến khi xe ưu tiên đã đi qua.
- Bật xi nhan trước khi tấp vào để xe phía sau biết bạn định làm gì.
- Chọn mép đường chắc chắn; xem dừng xe máy bên lề đường an toàn.
- Chờ xe ưu tiên đi qua hẳn rồi mới nhập lại dòng xe.
Không gây nguy hiểm cho người khác
Quy tắc 219 nhắc: khi nhường đường, không được gây nguy hiểm cho bản thân, người tham gia giao thông khác hay người đi bộ, và tránh leo lên lề. Không phanh gấp khi sắp tới ngã tư hay vòng xuyến, vì xe phía sau có thể không nhìn thấy tình huống như bạn.
- Giảm tốc từ từ bằng cả hai phanh; xem cách phanh xe máy an toàn.
- Không leo vỉa hè, nơi có thể có người đi bộ.
- Nháy đèn phanh để xe phía sau biết bạn đang chậm lại.
Ở đèn đỏ và khi kẹt xe
Quy tắc 219 nhấn mạnh việc nhường đường phải đi kèm tuân thủ mọi biển báo và tín hiệu giao thông. Khi đang dừng đèn đỏ hay kẹt xe, hãy tạo lối nếu có thể làm an toàn, nhưng không vượt đèn đỏ và không lao lên vỉa hè.
- Dịch nhẹ sang bên nếu còn chỗ và an toàn.
- Sau khi xe ưu tiên đi qua, nhìn gương và quay đầu kiểm tra trước khi nhập lại làn.
- Giữ khoảng cách với xe phía trước; xem khoảng cách an toàn khi đi xe máy.
Nghe được còi hụ khi đội mũ bảo hiểm
Sổ tay Utah cho biết thiết bị bảo vệ thính giác giúp giảm tiếng ồn nhưng vẫn cho phép nghe những âm thanh quan trọng như còi ô tô hay còi hụ. Tiếng ồn động cơ và tiếng gió kéo dài có thể gây tổn thương thính giác vĩnh viễn, kể cả khi đội mũ bảo hiểm trùm kín đầu.
- Chọn nút tai giảm ồn vẫn cho nghe âm thanh quan trọng, thay vì thứ chặn hết mọi âm thanh.
- Nhìn gương thường xuyên, vì có lúc bạn thấy đèn nháy trước khi nghe còi.
- Chú ý xe phía trước: khi họ đồng loạt tấp vào lề, có thể xe ưu tiên đang tới.
Nếu thuê xe tại Mr Tú – Thuê xe máy Phố Cổ, hãy làm quen với gương, xi nhan và phanh của xe ngay khi nhận để phản ứng bình tĩnh khi gặp xe ưu tiên trong phố.
Câu hỏi thường gặp về nhường đường xe ưu tiên
Gặp xe cứu thương phía sau có nên tăng tốc để tránh?
Quy tắc 219 khuyên bình tĩnh, xem lộ trình của xe ưu tiên và tạo lối cho nó qua; nếu cần, tấp vào lề và dừng, vẫn tuân thủ biển báo và tín hiệu.
Có nên leo lên vỉa hè để nhường đường?
Không. Quy tắc 219 yêu cầu tránh leo lên lề và không gây nguy hiểm cho người đi bộ.
Đang chờ đèn đỏ thì xử lý thế nào?
Tạo lối nếu có thể làm an toàn, nhưng vẫn tuân thủ đèn tín hiệu và biển báo, đúng như quy tắc 219 nêu.
Nên dừng ở đâu khi tấp vào lề?
Chọn mép đường chắc chắn và tránh dừng ngay trước đỉnh dốc, khúc cua hoặc đoạn đường hẹp, nơi xe phía sau khó nhìn thấy bạn.
Nguồn: GOV.UK – The Highway Code, quy tắc 219 (Emergency and Incident Support vehicles); Utah Department of Public Safety, Driver License Division – Motorcycle Operator Handbook 2024 (quy định về xe ưu tiên; Hearing protection). Kiểm tra ngày 13/11/2026.
Bình luận